ΦΛΟΓΑ ΚΑΙ ΑΝΕΜΟΣ-ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΔΑΝΔΟΛΟΣ

Καταρχάς θα ήθελα να κάνω μια διάκριση.Νομίζω ότι την καλύτερη παρουσίαση ενός βιβλίου μπορεί να την κάνει ο ίδιος ο συγγραφέας.Κριτική μπορεί να κάνει οποιοσδήποτε το έχει διαβάσει.Είναι η υποκειμενική΄του άποψη ,μια όμορφη διαδικασία αποδόμησης και ανασυγκρότησης ενός κειμένου,Μια όμορφη εμπειρία αναγνώρισης  μετά την ανάγνωση.

Τα βιβλία που ασχολούνται με την ζωή διάσημων προσώπων είναι πάντα ελκυστικά γιατί ο αναγνώστης νοιώθει πως βλέπει μέσα από ένα μεγάλο ανοιχτό παράθυρο όλη τη ζωή γνωστών ανθρώπων.Το βιβλίο όμως αυτό διαφέρει ως προς την καθαρή μυθιστορηματική βιογραφία και αυτό είναι που το κάνει ακόμα πιο ενδιαφέρον.

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

Γιώργος Παπανδρέου και Κυβέλη Ανδριανού.Μια μεγάλη ιστορία αγάπης και πάθους μέσα από το πέρασμα πολυτάραχων χρόνων της Ελληνικής Ιστορίας,διηγούμενη από την ίδια την Κυβέλη στα μαύρα χρόνια της δικτατορίας των συνταγματαρχών του 67΄.Σκέψεις,άγνωστες επιστολές,εξομολογήσεις από καρδιάς της μεγάλης ηθοποιού,ενώ οι ζωές των ανθρώπων προσπαθούν να βρουν τη λύτρωση και την ελευθερία μέσα σε ένα καθεστώς μέγγενη που κόβει τον αέρα.

Από την πρώτη στιγμή  μπορεί κάποιος να καταλάβει πως πρόκειται για ένα βιβλίο αποκύημα έρευνας ,μιας και οι περισσότεροι από τους πρωταγωνιστές δεν ζουν.Επίσης η ιστορία της Κυβέλης και του Παπανδρέου αν και δεδομένη δεν έχει ειπωθεί ποτέ με λεπτομέρειες.Την καλύπτει ένα πέπλο μυστηριακό και αφηρημένο.Άλλωστε όπως φαίνεται και μέσα από το βιβλίο,δεν έχει γίνει γνωστή καν η ημερομηνία γάμου τους,παρά μόνο η χρονολογία κατά προσέγγιση.

Το βιβλίο έχει πολλά ανθρωποκεντρικά σημεία.Δεν περιορίζεται αποκλειστικά στην ιστορία των δύο γνωστών ανθρώπων,αλλά αφηγείται και τη σχέση γνωστών και άγνωστων προσώπων,υπό το πρίσμα της κοινωνικής και πολιτικής πορείας της Ελλάδας.Το περιβάλλον του συγγραφικού αυτού έργου,έχει δύο χαρακτηριστικά μύησης για τον αναγνώστη.Πρώτο,νομίζει κανείς πως ΄΄διαβάζει΄΄ ένα ντοκιμαντέρ.Ο ερευνητής διαβάζει και παράλληλα δείχνει φωτογραφίες και μικρά αρχεία μιας άλλης εποχής.. Εικόνες μιας άλλης εποχής,σε σέπια,μια ξύλινη κάμερα που δείχνει ανθρώπους σε γρήγορη κίνηση χωρίς ήχο,αλλά με έναν εκπληκτικό τρόπο παρουσίασης συναισθημάτων.Δεύτερο,ο αναγνώστης νομίζει πως φτιάχνει ένα παζλ.Χιλιάδες μικρά κομματάκια,οι άνθρωποι,τα ιστορικά γεγονότα,οι διάλογοι,το αλλιώτικο εποχικό πλαίσιο,χαρακτήρες,αντιδράσεις. Ξέρει πως μόνο φτάνοντας στο τέλος θα δει ολόκληρη την εικόνα.Δεν μπορώ να δείξω με απλούς χαρακτηρισμούς την πλοκή του βιβλίου αφού είναι πιο σύνθετη από λίγους επιθετικούς προσδιορισμούς.

Είναι σίγουρο,ως προς τους γνωστούς χαρακτήρες του έργου,πως είναι αδύνατο να μεταφέρει κάποιος πραγματικούς διαλόγους και συζητήσεις τους.Η ιστορική υπόστασή τους όμως είναι πραγματική,έτσι μέσα από τις γνωστές  τους δράσεις εμπνεόμενος,δημιουργεί αληθοφανείς διαλόγους,χωρίς υπερβολές αλλά σε έντονο συγκινησιακό πλαίσιο.Με μικρές αναδρομές και αναφορές,στον Αλέκο Παναγούλη,Μελίνα Μερκούρη-Ζυλ Ντασέν,Βασίλη Βασιλικό,Κώστα Γαβρά-Μισέλ,Υβ Μοντάν-Σιμόν Σινιορέ,την ταινία Ζ,περιγράφει τον τρόπο δράσης του καλλιτεχνικού και πολιτικού κόσμου απέναντι στο δικτατορικό καθεστώς στην Ελλάδα.

Και η Κυβέλη.Ένα αερικό,ένας μύθος του θεάτρου,μια ντίβα της εποχής της.Ένα κρυμμένο παλιό σεντούκι,ιδιαίτερο,καμωμένο με πολύτιμα ευγενή υλικά.Πολύφερνο,γεμάτο παραμύθια,θησαυρούς και εξομολογήσεις.Ανοίγει με ΄΄κλειδί΄΄ τον Αλέξανδρο Κροντηρά.Φερέλπις νέος ηθοποιός,μεγάλος θαυμαστής της Κυβέλης.πάίζει ασήμαντους ρόλους στον θίασό της,μα είναι τόσο σημαντικός σαν υφάδι στο βιβλίο.Ενώνει τις ιστορίες,είναι ο καταλύτης που ολοκληρώνει την ΄΄χημική ένωση΄΄της κάθε επιμέρους ιστορίας του βιβλίου.

Την ανθρώπινη και γήινη πλευρά Παπανδρέου  και Κυβέλης την βλέπουμε μέσα από τα μάτια μόνο της Κυβέλης.Όλη η ιστορία αρχίζει και τελειώνει μέσα σε μία βδομάδα,περίοδος θανάτου και κηδείας του Γιώργη της.Η πολιτική του πορεία,αφηγούμενη από την ίδια,έχει μια υποκειμενική βαρύτητα,με αυτό τον τρόπο δικαιώνεται ο χαρακτηρισμός ιστορικό μυθιστόρημα.Οι επιστολές και τα γράμματά τους αποκαλυπτικά.Τεκμήρια,ντοκουμέντα μιας σχέσης έρωτα και αγάπης.Η δίχως πολλές λεπτομέρειες σχέση του ζευγαριού καλύπτεται από τη μυθοπλασία και κάποια δεδομένα γεγονότα.Παραμένει όμως αινιγματική μέχρι το τέλος.Στη διαθήκη του ο Παπανδρέου κατηγορεί την Κυβέλη για εγκατάλειψη συζυγικής στέγης.

Παράλληλες ιστορίες εκτυλίσσονται έξω από το διαμέρισμα της ηθοποιού.Σε ένα σκηνικό μαύρο,σκοτεινό,γεμάτο φόβο οι ζωές των χαρακτήρων αντικατοπτρίζουν τον ασφυκτικό χαρακτήρα του ολοκληρωτικού καθεστώτος.Η αφήγηση του Στέφανου Δάνδολου σε παρασύρει σε μια δίνη δραματική,Ζωές μέσα σε συρματοπλέγματα,άμεσα και έμμεσα.Μηνύματα ελπίδας σαν μια προφητική εικόνα,ένα παιδάκι ντυμένο με την μπλούζα της ομάδας του και μία μπάλα στο χέρι,περπατάει ανάμεσα σε ένα πλήθος μαυροντυμένο ακολουθώντας μια νεκρική πομπή.Ο Φώντας,εγκλωβισμένος στις επιταγές μιας επίπλαστης υπεροχής που ζει τα όνειρα άλλων,καταφέρνει να αποτινάξει τον ανούσιο καθωσπρεπισμό που του έχουν επιβάλλει και να επικοινωνήσει την αγάπη  και την ελευθερία.

Και η Βαλεντίνη.Δισέγγονη της Κυβέλης.Ο συνδετικός κρίκος της αλήθειας και του φανταστικού του μυθιστορήματος.Δίνει όλη την αλήθεια στο συγγραφέα και τον προτρέπει να γράψει για την ίδια, όπως ο εκείνος θέλει.Έτσι καθορίζεται και ο χαρακτήρας του βιβλίου.Μια Ιστορική μυθοπλασία.

Αρκετά έγραψα όμως.Σας συνιστώ να διαβάσετε το ΄΄Φλόγα και Άνεμος΄΄.Είναι ένα εξαιρετικό αληθινό παραμύθι,